Misafir
6,6145
5,769
229,51
ÜYE GİRİŞİ

ABD, 155 yıldır Türk üzümünü kendi markasıyla satıyor

William Thompson tarafından1863 yılında Türkiye’den Amerika’ya götürülerek 'Thompson Seedless' adıyla tescillenen Sultani çekirdeksiz üzümün, dünya pazarlarına bu isimle pazarlandığına dikkat çeken Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürü Akay Ünal, maalesef ülkemizde bile "Sultaniye" çeşidinin "Thompson" olarak bilinmesinin üzücü olduğunu ifade etti.

 

ABD, 155 yıldır Türk üzümünü  kendi markasıyla satıyor

William Thompson tarafından1863 yılında Türkiye’den Amerika’ya götürülerek 'Thompson Seedless' adıyla tescillenen Sultani çekirdeksiz üzümün, dünya pazarlarına bu isimle pazarlandığına dikkat çeken Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürü Akay Ünal, maalesef ülkemizde bile "Sultaniye" çeşidinin "Thompson" olarak bilinmesinin üzücü olduğunu ifade etti.

MUZAFFER KİRT

Manisa’da yetiştirilen Sultaniye çekirdeksiz üzüm çeşidi, ihracatta önemli bir yere sahip.  Manisa, ülkemiz çekirdeksiz kuru üzüm üretiminin yüzde 95’ini üretiyor.  Kuru üzümün yüzde 85’i yurt dışına ihraç ediliyor.  Yılda ortalama 500 milyon dolarlık bir döviz elde ediliyor. Yaklaşık 100 bin civarında insan ekmeğini bağcılıktan kazanıyor.  İlimizde hakim çeşit olarak yetiştiriciliği yapılan Sultaniye Çekirdeksiz üzüm çeşidinin de gen merkezi yani anavatanı Manisa'dır.

AMERİKALILAR BİLE SULTANİ ÜZÜM OLDUĞUNU BİLİYOR

Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürü Akay Ünal, hem Manisa için hem de ülkemiz için büyük öneme sahip olan Sultani çekirdeksiz üzümün, ne yazık ki halk arasında Thompson Seedless üzüm çeşidi olarak bilinmesi noktasına dikkat çekti. Ünal, Manisa bölgesinde son yıllarda özellikle Sultaniye çekirdeksiz üzüm çeşidine rakip olabilecek düzeyde 'Thompson Seedless' adlı üzüm çeşidinin adı duyulmaya başlandığına vurgu yaparak, Thompson adıyla bilinen üzüm çeşidinin Türkiye'de çok bilinen adıyla "Sultaniye" türü olduğunu söyledi. Ünal,  "Sultaniye" çeşidinin "Thompson" olarak anılmasından üzüntü duyduklarını kaydetti.  Akay,  Sultaniye çekirdeksiz üzüm çeşidi bugün yetiştiriciliği yapılan diğer ülkelere (başta ABD, Avustralya, Yunanistan olmak üzere) ülkemizden götürüldüğünü belirtti.  Ünal, Amerikalıların bile Thompson üzüm çeşidinin sultani çekirdeksiz üzüm çeşidi olduğunu kabul ettiğini, bizim ülkemizde bunu bilmeyenlerin olduğuna dikkat çekti.

SULTANİ ÜZÜMÜN ABD’YE GÖTÜRÜLME HİKAYESİ

Ünal, Sultaniye çekirdeksiz üzümün İngiliz asıllı William Thompson tarafından ABD’ye götürülme hikayesinden bahsetti.  Hikaye kısaca şu: “Özellikle Thomson tipi Thompson Seedless olarak geçiyor. Aslında o çeşit sultani çekirdeksiz üzüm. 1863 yılında İngiliz asıllı ABD vatandaşı Thompson bizim sultani çekirdeksiz üzüm çeşidimizi alıyor. ABD’ye götürüyor. ABD’de tescilliyor. Tescilin adına da kendi ismini veriyor. Thompson Seedless çekirdeksiz üzüm diye. Daha sonra bunu Amerikalılar da özellikle California Üniversitesi de kabul ediyor. Manisa'dan götürülen bu tür 1982 yılına kadar ABD'de yaygın olarak üretildi. Daha sonra yurt dışında seleksiyonu yapılan bu üzüm çeşidi, özellikle Güney Afrika'dan getirilen sofralık H5 klonu ülkemizde son yıllarda yoğun olarak geliyor ve üreticilerimiz tarafından rağbet görüyor. Ama özellikle bölge üreticilerimizin bilmesi gereken ana konu bu çeşidin aslında orijini tamamıyla Türkiye'ye ait olan Sultaniye çeşidi olduğudur.  Burada kendi klon çalışmalarını yapıyorlar. Hangisi daha iyi sofralık olur diye. Çünkü uzun yıllar aynı çeşit yetiştiriciliği yapılınca işte genetik farklılıklar oluşuyor. Bizde de uzun var, hafif çekirdekli olan var, yuvarlağı var. Biraz erken, biraz geç olanı var, daha ince kabuklu olanı var gibi. Bunlarda bunun içinden sofralık olarak H5 sofralık bir klonu seçiyorlar Amerikalılar. Onu da Thompson tipi diye hem bizim ülkemizde hem de Amerika’da Thompson Seedless H5 klonu olarak tescilliyorlar. Ve ona göre üretim yapıyorlar. Bizim ülkemizde de Thompson tipi iki türlü geçiyor. Bizim ülkemizde yetiştiriciliği yapılanlar H5 klonu. Yani sofralık olarak yetiştirilen daha uzun yetiştiriciliği yapılıyor. Bir de kuru üzümde ise Thompson tipi diye bir ifade kullanıyorlar. Amerikalılar bu tipi dalında kuruttukları için bizim gibi yere sermedikleri için onların ki naturel yani koyu renkli oluyor. Bizimkisi gibi gold tipi olmuyor, altın renkli olmuyor. O yüzden naturel üzüme daha koyu olan üzüme Thompson tipi üzüm deniliyor bizim ülkemizde. Aslında doğru değil. Hepsi sultani çekirdeksiz, birisi bandırmasız yani naturel koyu renkli, bir de bizim işte Avrupa Birliği pazarımız açık renkli istediği için bizimkisi gibi bandırmalı var. Thompson da diğer tipler de aslında bizim ülkemizin genetik materyali sultani çekirdeksiz üzüm çeşididir. Hikaye bu kısaca. Thompson aslında sultani üzüm. Bunu bilmeyen binlerce kişi var. Amerikalılar bile kabul ediyor Thompson üzüm çeşidinin sultani çekirdeksiz üzüm olduğunu. Hatta bu çeşidin yalnızca bizim ülkemiz orijinli kabul etmekle birlikte, diğer ülkelerdeki değişik isimlerde değişik varyasyonların olduğunu da kabul ediyorlar. Ama bizde bilmeyenler var işte.”

YUNANİSTAN’A 1895’DE GÖTÜRÜLDÜ

Sultaniye üzümü 1895 yılında da Yunanistan'ın Golos bölgesinde yaşayan Boçaris ailesinin bir ferdi tarafından Yunanistan'a götürüldü. Sultaniye üzümün Avustralya'ya götürülüşü ise ülkemizdeki Rum bağcıların bu ülkeye göç etmesi ile oldu.

SULTANİYE ÇEŞİDİ İÇİN EKSİ DEĞER

Thompson isminin giderek yaygınlaşmasından büyük üzüntü duyduklarını kaydeden Ünal, "Manisa'nın üzümünü Thompson Seedless olarak tescil ettiren Amerika bile orjinini Türkiye olarak kabul ederken, kendimiz farklı bir çeşitmiş gibi lanse ederek bir anlamda, ihracatının yüzde 95'e yakını bölgemizden yapılan Çekirdeksiz Sultaniye Üzüm çeşidi için eksi değer oluşturuyoruz. Bu üzümün orijini Türkiye ve Manisa'dır. Dünyanın değişik ülkelerinde değişik isimler altında üretilse de ihracat yaptığımız pazarlarda 'Sultanas', 'Sultanina' gibi isimlerle biliniyor"dedi.

 

 

Yorum Yazın :Misafir

Yorumda İsminizin Çıkması İçin Üye Girişi Yapmalısınız

21°
Yarın:22°
Açık
Diğerleri Manisa Belediyesi Manisa Valiliği Celal Bayar Üniversitesi
Diğerleri Basın İlan Kurumu Basın Yayın EGM Anadolu Ajansı
Kurumlarımız Birey Dersanesi Özel Merkez ASML Manisa Manşet Gazetesi
Künye Yayın İlkeleri Kullanıcı Sözleşmesi Reklam İletişim